Rơm rạ thay gỗ, xi măng

Trao đổi với SGTT ngày 23.10, anh Nguyễn Minh Quyền, tác giả của đề án trên cho biết, hiện đã làm việc với lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long và công ty Vinh Sang để khẩn trương xây dựng nhà máy chế biến ván ép từ rơm rạ tại đây. “Sẽ có 55 căn nhà mẫu được làm từ nguyên liệu ván ép này. Số nhà này sẽ được trưng bày ở các vùng nông thôn để người nông dân trực tiếp đánh giá chất lượng và góp ý mẫu mã. Sau đó sẽ được sản xuất hàng loạt bán ra thị trường” – anh Quyền nói. Cũng theo anh Quyền, những kiểu nhà này được làm theo hình thức lắp ráp, đúng với tiêu chuẩn của châu Âu, nên thời gian “xây” nhà sẽ không mất nhiều (chỉ khoảng bốn, năm ngày). Vách nhà dày bằng một viên gạch. Dự kiến 55 căn nhà mẫu sẽ hoàn thành sau một năm thực hiện. Trung bình một ngôi nhà như vậy có tuổi thọ từ 50 đến 60 năm.

Các tiêu chuẩn an toàn liên quan như khả năng chịu lực, chống cháy, xử lý nhiệt đều có chứng nhận của cơ quan chức năng. Mẫu mã nhà cũng rất đa dạng, đẹp mắt (nhà trệt, nhà lầu, biệt thự, villa). Giá bán cụ thể tuỳ thuộc vào diện tích, kiến trúc, trang trí nội thất mà người mua yêu cầu nhưng hứa hẹn chỉ bằng 1/4 giá nhà xây bằng xi măng, “Nếu làm bình thường, không cầu kỳ, diện tích chừng 40m2, có phòng ngủ, phòng khách, nhà bếp thì ước tính giá sẽ khoảng 40 triệu đồng” – anh Quyền nhẩm tính. Cũng theo anh Quyền, phương thức mua bán nhà cũng sẽ rất linh động để giúp người nông dân có điều kiện cải thiện nơi ở của mình, “Với những người không có tiền để mua nhà, công ty sẽ có phương thức cho trả góp bằng rơm rạ. Họ sẽ ký hợp đồng cung cấp định kỳ rơm đúng chất lượng, số lượng với công ty. Tiền bán rơm sẽ được trừ dần vào tiền mua nhà. Giá bán rơm sẽ theo giá thị trường” – anh Quyền nói.

Can thiệp ô nhiễm môi trường

Theo kết quả nghiên cứu của đề án, trong khí gas thải ra từ đốt rơm rạ có chứa 70% khí CO2 và 7% khí CO nên rất có hại cho môi trường. Việc triển khai đề án vì vậy không những hạn chế tình trạng đốt rơm mà còn tác động tích cực đến vấn nạn phá rừng lấy gỗ làm ván dựng nhà. Ngoài ra còn tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn người dân từ việc thu mua, bán rơm cho công ty, “Hiện đã có đề nghị bao tiêu sản phẩm của một đối tác nước ngoài. Tuy nhiên định hướng phát triển của chúng tôi là đáp ứng nhu cầu trong nước trước. Xong rồi mới tính đến chuyện xuất khẩu bởi đây là đề án không vì mục tiêu kinh doanh mà mang tính xã hội, vì người nông dân, xuất phát từ thực tế ở nông thôn nước ta” – anh Quyền tâm sự. Cũng theo anh Quyền, sắp tới đây công ty sẽ liên hệ với cơ quan phòng chống bão lụt để phối hợp triển khai nhà tái định cư khẩn cấp cho người dân vùng lũ lụt.

Theo tiến sĩ Nguyễn Hồng Quyền, viện Vật liệu xây dựng, viện Khoa học và công nghệ Việt Nam, vật liệu xây dựng làm từ rơm rạ trên thế giới đã có áp dụng và kết luận sử dụng tốt. Tuy nhiên quá trình sản xuất ra loại vật liệu này còn tuỳ thuộc rất lớn vào loại chất kết dính, phương pháp sơ chế loại bỏ hoàn toàn chất xenlulô (chất có thể dùng sản xuất cồn nhiên liệu) có trong rơm rạ. Ngoài ra phải bảo đảm tiêu chuẩn chống thấm, các chỉ số về cường độ nén, cứng, vững... “Sản xuất vật liệu bằng rơm rạ giúp tận dụng được nguồn phế thải ở nông thôn đồng thời bảo vệ môi trường. Đây là một ứng dụng tốt cần được nghiên cứu kỹ để triển khai. Tuy nhiên cũng cần phải nhấn mạnh đây không phải là loại vật liệu siêu đẳng lần đầu tiên xuất hiện mà là loại vật liệu phù hợp với điều kiện sản xuất của Việt Nam” – ông Quyền lưu ý.

Vĩnh Huy

Anh Nguyễn Minh Quyền hiện đang là phó giám đốc công ty du lịch Bến Thành. Tuy không phải nhà khoa học chính hiệu nhưng lớn lên ở ngoại thành TP.HCM, anh đã rất am hiểu chuyện nhà nông. Với thâm niên gần 20 năm làm du lịch và đi học ở nước ngoài, anh nhìn thấy rất rõ giá trị từ những ụn rơm mà người dân Việt Nam đốt đi trong khi các nước lại tận dụng làm nhà ở, “Trong sợi rơm có độ dẻo dai mà nếu sử dụng máy móc để biến chúng thành tấm ván ép làm nhà ở thì rất tiện lợi vì rơm rạ ở nước ta rất nhiều. Loại vật liệu này có tính năng chịu nhiệt và cách nhiệt rất tốt, trời nóng bên ngoài nhưng bên trong ẩm mát do cách nhiệt hoặc trời lạnh thì bên trong vẫn giữ được nhiệt độ bình thường” – đề án anh Quyền chấp bút đã khởi đầu từ những lý luận anh tìm hiểu được như vậy. Vượt qua khoảng 6.000 đề án khác đến từ 144 quốc gia, đề án “biến rơm rạ thành nhà ở” của anh Quyền đã nhận được tài trợ 200.000 USD của ngân hàng Thế giới vào tháng 9.2008 và trở thành đề án đầu tiên của người Việt Nam nhận được tài trợ sau mười năm ngân hàng thế giới tổ chức hoạt động thường niên này. Sẽ có 55 căn nhà mẫu được làm từ nguyên liệu ván ép này. Số nhà này sẽ được trưng bày ở các vùng nông thôn để người nông dân trực tiếp đánh giá chất lượng và góp ý mẫu mã. Sau đó sẽ được sản xuất hàng loạt bán ra thị trường