Kính gửi: Cộng đồng Ý tưởng gia Việt Nam

Ai cũng có một nghề để mưu sinh, cống hiến. Thời cổ đại, trung đại hay hiện đại, ở phương Đông hay phương Tây, nơi nào có con người sinh sống thì nơi đó có những phương thức sinh cơ lập nghiệp. Dù đó là nghề mới xuất hiện hay đã có từ lâu đời, là nghề bản địa hay du nhập từ nơi khác, dù đó là công việc lớn lao, quan trọng hay chỉ là những công việc không tên, nhỏ bé thì tất cả đều có một khởi đầu gắn liền với công lao tạo lập của một vị Tổ nghề.

Trên phạm vi thế giới, những ai học nghề y hẳn phải nhớ lời thề Hypocrate. Hoạt động trong lĩnh vực marketing hiện đại, ta không thể quên những quy tắc vàng của người cha đẻ - Philip Kotler. Thưởng thức hương vị của ly bia, chúng ta nhớ ơn Emil Hansen. Mặc những chiếc quần Jeans hiện đại, đủ kiểu dáng, ta ghi khắc công lao của Levi Strauss. Xem những màn trình diễn pha chế điêu luyện của các bartender, ta nghĩ về Jerry Thomas. Ngẫm những thành quả to lớn của ngành vi sinh vật học trong đời sống nhân loại, ta thầm cảm ơn Louis Pasteur…

Ở góc độ bản địa – Việt Nam, nhắc đến trồng dâu nuôi tằm, người trong nghề ngưỡng vọng về Bà chúa Quỳnh Hoa. Còn Tổ nghề dệt, người ta thành kính tri ân Thụ La công chúa… Ngành dược Việt Nam tôn vinh người thầy thuốc tài danh Tuệ Tĩnh. Các nhiếp ảnh gia thì tưởng nhớ về Đặng Huy Trứ. Làng nghề làm đèn lồng Hội An tri ân vị tổ Xã Đường đã truyền dạy. Trong lĩnh vực đúc đồng, dân gian tôn vinh Nguyễn Minh Không – vị tổ và cũng đồng thời là một vị Quốc sư danh tiếng triều Lý…

Tổ nghề là người có công sáng lập, phát minh và truyền bá một nghề. Họ được mọi người kính trọng và tôn thờ như những bậc thánh hiền của địa phương. Bởi chính họ đã mang tới cho những người làm nghề hôm nay một công việc để lao động, cống hiến và trân trọng, gìn giữ cho đời sau. Tổ nghề có thể là con người bằng xương bằng thịt gắn liền với câu chuyện kể rất thật nhưng cũng có thể là sự tích, huyền thoại. Bởi đó chính là đời sống tâm linh của con cháu hướng về đấng khai cơ lập nghiệp.

Trên một đất nước giàu truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, ở nhiều vùng miền trải dọc từ Bắc chí Nam của Việt Nam, các tổ nghề được thờ ở các từ đường, đình làng, có khi được tôn là thành hoàng làng nghề. Hàng năm, tại các nơi này thường tổ chức ngày giỗ tổ và hội làng với các nghi thức tưởng nhớ công ơn tổ nghề và tôn vinh nghề rất trang trọng. Với mỗi người dân, tổ nghề luôn là những bậc thánh nhân để họ hướng về với tài năng, đức độ uyên thâm mà đời sau không ngừng học hỏi. Vì thế, ông tổ nghề không chỉ là người khai sáng cơ nghiệp mà còn là động lực, là niềm tin giúp con cháu gìn giữ cái vốn nghề “cha truyền con nối”.

Nhưng cả ở Việt Nam và trên thế giới, có rất nhiều người không biết tổ nghề của mình là ai. Bởi vết trầm tích thời gian đã phủ mờ nhiều ký ức, bởi cuộc sống mưu sinh hối hả, nhọc nhằn cuốn con người trôi đi với những lo toan bất tận, bởi không có điều kiện tiếp cận, tìm hiểu thông tin… Đó là cơ sở và sự cần thiết để Hành trình tìm kiếm Tổ nghề của Việt Nam và trên thế giới ra đời. Đây là chương trình mang tính xã hội và nhân văn sâu sắc, được thực hiện trên nhiều phương tiện truyền thông khác nhau: xuất bản, truyền hình, Internet, do  Tổ hợp Xuất bản và Phát hành Vietbooks phối hợp với Đài truyền hình Việt Nam, Trung tâm sách Kỷ lục Việt Nam thực hiện nhằm mục đích tôn vinh các ngành nghề và tưởng nhớ, tri ân các Tổ nghề ở Việt Nam và trên thế giới.

Đoạn cuối của Hành trình tìm kiếm Tổ nghề là việc công bố dự án đầu tư xây dựng ĐÌNH THỜ CÁC TỔ NGHỀ. Dự án này là sự đúc kết, cô đọng và thiết thực hóa những thành quả đạt được của chương trình. Tại đây, bên cạnh những tổ nghề của các phường nghề, làng nghề truyền thống của 63 tỉnh thành; các tổ nghề ở phạm vi quốc gia của Việt Nam còn có những danh nhân đã khai sinh ra nhiều ngành nghề khác nhau trên thế giới. Đình thờ các tổ nghề là nơi thờ tự và tập hợp các hình ảnh, thông tin tư liệu, bài viết giới thiệu, địa danh thờ cúng các tổ nghề. Những người đang theo đuổi các ngành nghề trong xã hội có thể đến đây tìm hiểu lịch sử nghề và tỏ lòng biết ơn những vị tổ đã sáng lập nên nghề nghiệp của họ.

Với chương trình này, Ban điều hành mong muốn khơi dậy niềm tự hào về nghề nghiệp của trong chúng ta, qua đó cùng cộng đồng bày tỏ lòng tri ân với những người đi trước, cùng nhau gìn giữ và phát triển các ngành nghề truyền thống lưu truyền bền vững đến mai sau. Hy vọng chương trình sẽ làm nên một hành trình đầy ý nghĩa nối liền nghề truyền thống với xã hội hiện đại và di dưỡng tinh thần biết ơn trong lòng con cháu ngày nay cho tới thế hệ mai sau dành cho những vị tổ nghề.

Xin trân trọng kính chào!

Note: Ban tổ chức sẽ có những giải thưởng và những phần quà tặng hoặc tiếp xúc trực tiếp với ý tưởng gia cho người có những ý tưởng hay và thiết thực.

Mọi ý tưởng bổ sung cho “Hành trình tìm kiếm Tổ nghề và Dự án xây dựng Đình thờ các Tổ nghề tại Việt Nam,” xin liên hệ:

Ban Quản lý Dự án Truyền thông Tổ nghề

ĐC: 304/91 Đào Duy Anh, phường 9, quận Phú Nhuận, TPHCM.

ĐTDĐ: 0989.111.999 – 0903.904.202

Fax: (08) 38457125

Email: vietbooks@hcm.vnn.vn, hoặc contact@sanvietnam.vn